ABD´nin muharip güçlerini Irak´tan çekmesinin ardından, Irak´ın
ilk uluslararası petrol anlaşması Türkiye ile imzalanıyor.

Irak-Türkiye ham petrol boru hattı ile Irak´ın Kerkük ve diğer üretim
sahalarından elde edilen ham petrol Ceyhan´a taşınacak. Ceyhan´ın
enerji bölgesi olması hedefinde kritik rolü bulunan ve halihazırda
kapasitesinin yüzde 20´si ile çalışan hat yeni anlaşmayla geçmişteki
eski canlılığına kavuşacak. Irak merkezi hükümeti ile bu ay sonu
imzalanacak anlaşmayla ilk etapta yıllık 35 milyon ton petrol Ceyhan
üzerinden dünyaya aktarılacak. Varil başına ortalama 1 dolar geçiş
ücreti alacak Türkiye´nin sadece taşımadan karı yıllık 450 milyon
doları aşacak.

Sabah´ın ulaştığı anlaşmaya göre, Irak hükümeti, uluslararası
sözleşmelerde "throught put" olarak adlandırılan boru hattına petrol
taşıma garantisi verecek. Kerkük-Yumurtalık boru hattından 2010´da 22
milyon ton ham petrol taşınacak. Taşınacak yıllık petrol miktarı
2011´de 27 milyon, 2012´de 32 milyon ve 2013´te de 35 milyon tona
yükselecek. Bu yıldan itibaren oran artarak tam kapasite olan 70.9
milyon tona ulaÅŸacak.

Taşınacak petrole ilişkin Türkiye´nin alacağı ücretler de
güncellendi. 22 milyon ton ile hattın tam kapasitesi olan 70.9 milyon
ton arasında değişecek miktara göre, Türkiye varil başına 0.90 ile
1.18 Amerikan Doları arası taşıma ücreti alacak. Taşıma ücretleri
2011´den itibaren başlamak üzere 5 yılda bir ABD Tüketici Fiyat
Endeksi´ne göre yenilenecek. Beş yıllık tarifeler için değişiklik
BOTAŞ ve Irak milli petrol şirketi SOMO arasında protokolle
belirlenecek. Bu durumda Türkiye´nin taşımadan kazancı yıllık 450
milyon doları aşacak. Sık sık sabotajlarla akışı kesilen hatta her iki
ülke, topraklarından geçen boru hatlarının güvenliğini garanti edecek.
Anlaşma, yürürlüğe girdikten sonra 15 yıl geçerli olacak.

Müzakereler sonucunda en büyük hukuki ihtilaf olan haciz sorununa
da çözüm bulundu. Anlaşmaya göre Türkiye, boru hattından geçen petrole
haciz koyamayacak. Irak hükümetinden alacaklı olan şirketler de
alacaklarına karşılık Ceyhan´a gelen petrolü haczedemeyecek. Haciz
hakkı sadece enerji alanında alacağı olan şirketlere verilecek.

Enerji koridoru olmak isteyen Türkiye´nin enerji projelerinin
omurgasını Ceyhan Enerji Bölgesi oluşturuyor. Halen Ceyhan´a
Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Kerkük-Yumurtalık Ham Petrol Boru hatları ile
günlük yaklaşık 1.5 milyon varil petrol akıyor. Önümüzdeki dönemde
tamamlanacak Samsun-Ceyhan Petrol Boru Hattı ve rafineri projeleri ile
Ceyhan´ın enerji süpermarketi haline getirilmesi planlanıyor.