Küresel kriz ile birlikte büyük düşüş gösteren bireysel kredilerin gayri safi milli hasılaya (GSYH) oranı hızla yükseliyor.

Krizin patladığı 2008 yılı son çeyreğinde GSYH´ye oranı yüzde 3,7´ye çakılan bireysel krediler toplamı, geçen yılın son çeyreğinde ve bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 8,8´e kadar çıktı. Yılın ikinci çeyreğinde 24.8 milyar liraya kadar tırmanan bireysel kredilerin GSYH içindeki payı, ekonomide yüzde 8´lik büyüme tahminlerine göre yüzde 10,0´a yükseldi.

Türkiye Bankalar Birliği 2010 Haziran Ayı Tüketici ve Konut Kredileri Raporu´nda yer alan verilere göre, bireysel kredilerde tırmanış hızlanarak sürdü ve büyümenin önemli tetikleyici unsurları arasında yer aldı. 2010 yılı haziran sonu itibariyle bireysel kredi kullanan toplam kişi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artışla 9.8 milyon kişiye yükselirken kullanılan kredi miktarı yüzde 27 artışla 102.5 milyar liraya ulaştı. Haziran sonu itibariyle taşıt kredileri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 azalışla 4.2 milyar lira düzeyinde gerçekleşirken konut kredileri yüzde 28 artışla 49.2 milyar liraya, ihtiyaç kredileri de yüzde 18 artışla 44.1 milyar liraya ulaştı.

Yılın ikinci çeyreğinde bireysel kredilerin mal ve hizmet gruplarına göre dağılımında ihtiyaç kredileri yüzde 58 ile en büyük paya sahip durumda; bunu sırasıyla yüzde 30 ve yüzde 8 pay ile konut ve taşıt kredileri izledi. Geçen yılın aynı dönemine göre taşıt kredileri yüzde 56, konut kredileri yüzde 90, ihtiyaç kredileri ise yüzde 42 arttı.

2010 yılının nisan-haziran döneminde kullandırılan kredi verilerine göre kişi başı ortalama bireysel krediler miktarı 12.3 bin TL´yi buldu. Bu büyüklük konut kredilerinde 69.7 bin TL ve taşıt kredilerinde 31.5 bin TL oldu. Dönem sonu bakiye verilerine göre kişi başı ortalama bireysel kredileri 10.4 bin TL olurken bu miktar konut kredilerinde 50.7 bin TL ve taşıt kredilerinde 15.2 bin TL düzeyinde seyretti. Kredilerin dağılımına göre en fazla tercih edilen 25-36 ay vade dilimi oldu. Bunu 73 ay ve üzeri ile 37-48 ay vade dilimleri izledi.

Nisan-haziranda 3.3 milyar lira olan idari ve kanuni takipteki krediler, toplam bireysel kredileri bakiyesinin yüzde 3.7´sini oluşturdu. Yılın ikinci çeyreğinde ise kanuni takipteki krediler, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14 azalarak 682 milyon lira oldu. Dönem içinde kanuni takibe geçilen kredilerin yüzde 15´ini taşıt, yüzde 24´ünü konut, yüzde 56´sını ihtiyaç kredileri ve yüzde 5´ini diğer krediler oluşturdu.