SANAL PORTFÖYÜM
ABD Doları
3.8583 -0.11
Euro
4.5422 0.10
Döviz Sepet
4.20 0.00
Euro-dolar
1.1767 0.15
Sterlin-dolar
1.33 0.18
Dolar-yen
112.65 0.04
Altın
1256.58 0.11
Altın Gramı
155.88 -0.01
Brent Petrol
63.58 0.57
Gümüş
16.06 -0.03
Yeni yasa tasarısı mali disiplini tehdit ediyor

GÜLDEM ATABAY

Ekspres Yatırım Başekonomisti

Yeni yasa tasarısı mali disiplini tehdit ediyor

AKP'li bazı milletvekilleri Meclis Planlama ve Bütçe komisyonuna incelemesi için yeni bir yasa tasarısı gönderdi. Bu yeni tasarı, reform yasalarının ilk jenerasyonu olan "Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Yasası'nın özünü oluşturan temel yapısını ihlal edecek bir yapıya dönüşecektir. Özetle bu yasa tasarısı ,Ulaştırma Bakanı Yıldırım'a merkez hükümet bütçesine kaydedilmeyen büyük bir gelir havuzundan (milyar dolarlarla ifade ediliyor) olağanüstü bir harcama yetkisi veriyor ve bu kamu bilgisine açık olmayacak. Bu kanunun yasal dayanağının çabuk dikkat gerektiren mali altyapı projeleri için bürokrasiyi ortadan kaldırmak olduğu söyleniyor. 2006'daki volatiliteden beri son iki yıldır Türk ekonomisinin agresif olarak büyüdüğünü göz önünde bulundurursak altyapı yatırımlarını arttırmak ekonomik olarak kabul edilebilir. 2007 bütçesinin zayıf bir performans gösterdiğini dikkate alırsak böyle bir proje planlamak bütçe dengesini önemli ölçüde bozacaktır ki bu da bizi hükümetin gerçek niyeti konusunda şüpheye düşürüyor, özellikle de 2009 yerel seçimlerinin yaklaştığını düşünürsek. Mali kemer sıkma politikası önemli bir çapa ve hükümet bu zamanda bütçe ile popğlizm yapma gibi bir lükse sahip değil.

Mali kemer sıkma çabalarının ruhunu öldürmenin yanı sıra böyle bir hareket IMF programı ile de tezat oluşturuyor ve şeffaflık çabalarını derinden yaralıyor. Eğer bu yasa taslağı onaylanırsa Türkiye Merkez Bankası enflasyon hedefinin ciddi risk altında olduğunu görerek tetikte olacak ve parasal gevşeme dönemini durduracaktır. Mali hesaplar şeffaflığını kaybedince enflasyon hedefleme rejimi uygulanamaz olacak. Eğer yasa taslağı inceleme için alt komiteye gönderilirse, tasarının Mecliste kabulüne düşük bir ihtimal veriyoruz.

Yasa taslağına göre hükümet Merkez Bankası'nda merkezi hükümet bütçesinin dışında kaydedilecek "özel harcama fonu" hesabı oluşturmayı planlıyor ki bu da şeffaflığı zedeleyecek. Bu hesabın süresi 10 yıl içinde sona erecek. Ulaştırma Bakanı bu hesaptan harcama yapmak için tek yetkili olacak. Yüksek Teftiş Kurulu'ndan bir teftiş yıllık olarak inceleme yapacak olmasına rağmen hazırlayacağı raporu sadece Başbakan'a sunacak ve kamuya açıklamayacak.Ulaştırma Bakanı hangi projenin finanse edileceğini belirlemede tek yetkili olduğundan, bu fonların transferinden sorumlu alt kademe yönetimleri de paranın en uygun şekilde kullanımından sorumlu olacak.

Bu "özel gizli hesabı" finanse edecek kaynaklara gelince resim giderek daha ürkütücü oluyor. Yasa taslağında gelir kalemlerinin büyük bölümünü vergi dışı gelirler oluşturuyor. Geçen yıl için onları katacak olursak miktar 20 milyar dolardan fazla.

Özel harcama fonu bu kritik kaynaklar tarafından finanse edilecek:

Ulaştırma Bakanlığına bağlı özelleştirme gelirlerinin %90'ı
Yasa taslağının onayından önce limanlardan elde edilen gelirler
Devlet Havaalanı Merciinden gelen kira gelirleri
Otoyol ve köprülerden gelen gelirler
GSM operatörlerinin hisselerinden gelen gelirler
Özelleştirilmiş motorlu araçları inceleme istasyonlarından elde edilen gelirlerin %90'ı
Telekomünikasyon Kurumu'ndan çeyrek bazda gelen gelirlerin %80'i
Telekomünikasyon Kurumu tarafından yetkilendirilmiş her kurumdan gelen gelirin %90'ı
Ulaştırma Bakanlığı'nın merkez bütçedeki hesabından projelerin finansmanı için gereken uygun miktar ve genel bütçeden yapılacak tüm ilgili transferler
Tüm bağışlar ve faiz gelirleri. Faiz gelirleri yasa taslağında çok açık tanımlanmamış. Eğer para cezalarını da içerirse miktar daha da yüksek olacaktır.

Yazarın Diğer Yazıları

Yeni yasa tasarısı mali disiplini tehdit ediyor

Türbanda mutabakat var ama sonuç belirsiz

  • Yasal Uyarı

    finanstrend.com, İstanbul Ticaret Odası'na kayıtlı olan Finanstrend İnternet Hizmetleri Ltd Şti tarafından hazırlanmaktadır. Veriler gecikmelidir. finanstrend.com verilerin sekansı, doğruluğu ve tamlığı konusunda herhangi bir garanti vermez. Veri yayınında oluşabilecek aksaklıklar, verinin ulaşmaması, gecikmesi, eksik ulasması, yanlış olması, veri yayın sistemindeki performansın düşmesi veya kesintili olması gibi hallerden oluşan herhangi bir zarardan finanstrend.com sorumlu değildir. BİST, verinin sekansı, doğruluğu ve tamlığı konusunda herhangi bir garanti vermez. Veri yayınında oluşabilecek aksaklıklar, verinin ulaşmaması, gecikmesi, eksik ulaşması, yanlış olması, veri yayın sistemindenki performansın düşmesi veya kesintili olması gibi hallerde Alıcı, Alt Alıcı ve/veya Kullanıcılarda oluşabilecek herhangi bir zarardan BİST sorumlu değildir. Finansal veriler Matriks araciligiyla saglanmaktadir. BİST verileri Matriks tarafından sağlanmaktadır ve 15 dakika gecikmelidir. BİST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BİST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BİST'ye ait olup, tekrar yayınlanamaz. Bu sayfada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

    BİST Uyarı