Spam filtreleri nedeniyle üyelik aktivasyonunda ve bülten alımında sorun yaşanabilmektedir. Böyle bir sorunla karşılaşırsanız lütfen iletisim@finanstrend.com adresine mail atınız.
İlginize teşekkür ederiz.
Çıkış stratejileri ve Fed 16.02.2010 22:03:54 - BURAK SALTOĞLU finanstrend.com
Krizde gelinen noktada eğer Yunanistan belirsizliği olmasa idi bu başlıktaki konuyu daha çok konuşacaktık. Ancak, Avrupa'nın bu borç krizine rağmen hala global anlamda en önemli belirsizliği ve borsaların geleceğini daha çok çıkış stratejilerinin eşgüdümü ve FED'in kararları yönlendirecektir.
Öncelikle krizde ne yapıldı kısaca göz atmalıyız zira çıkış stratejisi de muhtemelen kronolojik sırayla 2007'de verilen teşvik ve yaratıcı unsurların birer birer geri çekilmesi biçiminde olacaktır. Tabii aynı süre ve hızda olmamakla birlikte.
Krizin başgösterdiği ilk aşamada Fed üç silahından en etkisiz olanı (tabiri caizse kuru sıkı olanını) 'discount rate'i indirerek bu işleme başladı. Ağustos 2007'de yazdığım yazılarda bu stratejinin yeterli olamayacağını ve bilinen Fed faizinin (Fed Funds rate) indirilmesi gerektiğini belirtmiştim. Ki öyle de olmuştu ve FED ana faiz oranını da 50 baz puan indirmişti bir sonraki toplantıda.
Sonrasında, uzun vadeli repo, swap anlaşmaları, Bear Stearns vb firma kurtarmalar için verilen paralar ve teknik detayına girmemek için yazmadığımız (TARP, TALF, AMCP, CP destekleri...) desteklerle Fed bilançosunu olması gerektiğinden 800 milyar Dolar daha yüksek bir seviyeye ulaştırdı. Şimdi bu seviyeyi tekrar eski konumuna çekmek için gerekli bir 800 milyar Dolarlık likidite fazlası var.
Bu geri çekilme için zaman yaklaşıyor ama hangi hızda ve hangi araçlarla çok yakından incelemek lazım.
Bernanke çıkış stratejileri konusunda da aynı kriz başladığı gibi öncelikle konuştu ve işsizlik önemli ama enflasyon da önemli dedi. Sonra ise işe ilk iş olarak discount rate'i artırarak başlarız gibi biraz muğlak bir söylemde bulundu. Politikaya işin en etkisiz yanından ve ne zaman yapacağını bahsetmeden ve elini tam göstermeden soyundu. Sonrası konusunda ise net bir şey söylemedi. Yani aynı krize başladığı noktaya geri döndük.
Çok ünlü para politikası profesörü Taylor (Meşhur Taylor kuralının yaratıcısı) ise şöyle öneriyor. Öncelikle Fed'in yarattığı bu 800 milyarı çekmeli diyor normale dönmek için ama hangi faizle sorusuna da cevap veriyor. Çok net olarak Fed'in her Funds oranının 25 baz puan artırmasının Fed'in bilançosunu 100 milyar daraltacağını öngörüyor. Böylece tüm temizlik (yani FED'in kriz dönemi öncesine geri dönüşü için gerekli parasal büyüklükler) Fed faiz oranının %2 artırılması ile sağlanabilir. Yani, belirli bir süre sonunda %2.25 LIBOR seviyesine ulaşılabilir. Bunun zamanı ve hızı doğal olarak enflasyon ve büyüme ile de ilgili olacak. Ama işler açılma sinyali verirse burada bu tür gelişmeleri kesin ve belki hızlıca göreceğiz.
Ne kadar hızlı bir artış bu net değil, ne zaman başlar bu da henüz net değil. Ancak net olan bir şey var vadesi 4.8 yıl olan (bu gelişmiş ülkelerdeki en kısa borç vadesi) ve milli gelire oranı hızla artan ABD borcunun vergilerle kapatılamayacağıdır. Bunun da enflasyon beklentisi yaratacağı yine bariz. Bu noktada faiz silahını konuşturarak (belki çekmeyerek ilk aşamada) bu sürece başlayacaktır. Konut fonu desteklemek için alınan 1.5 trilyon dolarlık diğer varlıkların da yine alımının durdurulması çok önemlidir.
Ayrıca, Fed'in piyasadan satın alarak desteklediği MBS'lerin faizleri çok düştü. Bu da konut kredileri destekli uzun vadeli bono faizleri ile uzun vadeli ABD hazine faizleri arasındaki farkı çok azalttı. Ama bu da yapay olarak çok düşürülmüş gibi görünüyor. Burada bir ticaret imkanı dahi kalmamış olabilir ABD'li fixed income traderları için (bir long MBS short Treasury vs)... Ama açılabilir... Bu da 10 ve 30 yıllıklarda yakında hareketi artıracaktır görüşündeyim. Sadece enflasyon beklentisi nedeni ile olmayacaktır bu.
Her durumda uzun vadeli faizlerin ya enflasyon ya da borç kaygıları nedeni ile yükselmeye başlaması olasılığı son derece yüksektir . Özellikle ABD 30 ve hatta 10 yıllıklarındaki son dönemdeki artışa dikkat etmek gerekiyor. ..
Beklentiler: Faiz ve döviz cephesinde oynaklık beklemek için çok önemli nedenler var.
. Özellikle dikkat edilmesi gereken hususlar Fed'in konut kredisi teminatlı bono (MBS) alımlarını önümüzdeki ay kesmesini piyasanın nasıl algılayacağı çok kritik. Bu özellikle konut kredisi faizlerini olumsuz etkiler mi burada önemli risk var.
. Genel olarak teşviklerin çekilmesinin riski fiyatlanabilir.
. Bu nedenle 2010'da Euro alanı dışında riskler var. Ama bunlar 2009 kadar sert volatilite yaratmayacaktır.
. Bakılacak istatistikler: 10 yıllık ABD faizleri ve oynaklığı. (MOVE Endeksi mesela)
Buradan gelecek hareketlilikle Türkiye'de de doğal olarak döviz ve faiz cephesinde sıçramalar yaşanacaktır. Bugünden ayından başlayarak en az bir altı sekiz aylık süre bayağı belirsizlik içerebilir. Sonrasında yön belki daha net olabilir. Yunanistan olmasa belki Nisan Mayıs'tan sonra diyecektik, şimdi ise riskler birleşebilir kaygısı doğdu ister istemez.
BURAK SALTOĞLU Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Profesörü
finanstrend.com, İstanbul Ticaret Odası'na kayıtlı olan Finanstrend İnternet Hizmetleri Ltd Şti tarafından hazırlanmaktadır. Veriler gecikmelidir.
finanstrend.com verilerin sekansı, doğruluğu ve tamlığı konusunda herhangi bir garanti vermez. Veri yayınında oluşabilecek aksaklıklar, verinin ulaşmaması, gecikmesi, eksik ulasması, yanlış olması, veri yayın sistemindeki performansın düşmesi veya kesintili olması gibi hallerden oluşan herhangi bir zarardan finanstrend.com sorumlu değildir.
İMKB, verinin sekansı, doğruluğu ve tamlığı konusunda herhangi bir garanti vermez. Veri yayınında oluşabilecek aksaklıklar, verinin ulaşmaması, gecikmesi, eksik ulaşması, yanlış olması, veri yayın sistemindenki performansın düşmesi veya kesintili olması gibi hallerde Alıcı, Alt Alıcı ve/veya Kullanıcılarda oluşabilecek herhangi bir zarardan İMKB sorumlu değildir.
Finansal veriler araciligiyla saglanmaktadir. İMKB hisse verileri 3 dakika gecikmelidir. İMKB isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.
İMKB ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen İMKB'ye ait olup, tekrar yayınlanamaz.
Bu sayfada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
araciligiyla saglanmaktadir. İMKB hisse verileri 3 dakika gecikmelidir. İMKB isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.
İMKB ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen İMKB'ye ait olup, tekrar yayınlanamaz.
Bu sayfada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.
