ATEÅžAN
AYBARS

Doların yükselmesi genel olarak emtia fiyatlarını baskı altına alır. Son birkaç haftadan bu yana emtia fiyatları dolardan bağımsız hareket etmeye başladı. Dolar güçlü seyrine devam ederken hammadde fiyatları da toparlanmaya başladı. Neden?

1. AB’de Yunanistan ile başlayan borç problemlerinin diğer ülkelere (PIIGS) sıçrama olasılığı euro/dolar paritesini 1.35 altına çekti. Ancak, doların sadece euro karşısında güçlenmesi ve genel olarak doları destekleyici yeni verilerin takip etmemesi ayrışmanın bir nedeni. Nitekim dolar endeksi 75 seviyesinden 80’e kadar hızla yükseldikten sonra bu seviyede, euro hariç, diğer para birimlerine karşı konsolide sürecinde görünüyor.

2. Son birkaç haftadır ABD’de ekonomik toparlanma beklentilerinin hız kazanması hammadde talebinde artış olarak yansıması bekleniyor. Dolardan bağımsız olarak talep yönlü, özellikle endüstriyel faaliyetlerde enerji talebinin artacağı bir iyileşme bekleniyor.

3. Spekülatif işlemlerin de emtia-dolar ayrışmasında etkisi olduğu söylenebilir. Dolarda olası zayıflamaya karşı fonların hedge amaçlı emtia pozisyonu taşıdığı biliniyor.

Petrol

Ocak ayında başlayan ve Şubat ayının ilk günlerinde baskı altına giren petrol fiyatı 70 dolar/varil altında işlem görürken, son birkaç haftada euro/dolar paritesinin 1.35 altına sarkmasına rağmen, tekrar 80 dolar/varil üzerine tırmandı.

Fed gösterge faiz oranlarının uzun süre düşük seyretmeye devam edeceğini (bol likidite) açıklaması ve IMF büyüme projeksiyonları çerçevesinde Uluslararası Enerji Ajansınını (IEA) petrol talebinde artış (2010 da günde 1.6 milyon varil) beklentisi bu yükselişte etkili oldu. Ancak, makro ekonomistlerin çeşitli yardım paketleri ve bol likidite ile işlerin rayında gittiği ve küresel toparlanmanın devam ettiği söylemlerine rağmen enerji talebinin arttığına dair somut bir veri gözlenmiyor.

Öte yanda Çin talebi, özellikle enerji ve metal fiyatlarının yükselmesinde önemli faktör olarak görülmekle birlikte bu sürecin devam edip etmeyeceği konusu net değil. Çin para politikaları, artık büyümeyi desteklemek yerine enflasyonu kontrol altına almak yönünde, daralıyor.