BANU
KIVCI
TOKALI

IMF ile olan stand-by programının Mayıs 2008’de sona ermesinden sonra yeni dönemde Fon’la nasıl bir ilişki sürdürüleceğine yönelik devam eden belirsizlik süreci nihayet daha net bir yön kazandı. Artık kısa vadede yeni stand-by anlaşmasının gündemde olmadığını biliyoruz.

IMF teknik heyeti, Mayıs ayının ilk yarısında, 4. Madde konsültasyonu için Türkiye’ye ziyarete geliyor. Söz konusu görüşmeler, tüm üye ülkelerin - IMF ana sözleşmesi gereği - her yıl gerçekleştirmesi gereken bir olay. Bu görüşmelerde, ülkelerin maliye ve para politikaları ele alınıp, dış denge ve kamu borç gelişmeleri inceleniyor ve uygulanan politikaların büyüme ve ödemeler dengesi üzerindeki etkileri değerlendiriliyor. Türkiye’nin son 4. Madde gözden geçirmesi Mayıs 2007’de gerçekleşmişti.

2010-2012 dönemini kapsayan ve daha önceki açıklamalarda birçok kez IMF’nin de onayını aldığı dile getirilen Orta Vadeli Program, söz konusu görüşmelerin ciddi bir problem olmadan gerçekleşmesini sağlayacaktır.

Asıl önemlisi, bu görüşmelerin önümüzdeki dönemde IMF ile ilişkilerin nasıl bir çerçevede yürütüleceğine dair yeni bir bilgi verip vermeyeceği. Daha açık bir ifade ile stand-by programının tekrar gündeme getirilip getirilmeyeceği.

En baştan beri koruduğum beklentim, hükümetin küresel tarafta kalıcı bir türbülans oluşmadıkça IMF ile stand-by gibi sıkı bir ilişki ihtiva eden bir programı tercih etmeyeceği yönünde. Özellikle, Doğu Avrupa bölgesinde yaşanan sorunlar karşısında Türkiye ekonomisinin gösterdiği esneklik ve kredi derecelendirme kuruluşlarından son dönemde gelen not artışları, bu noktada hükümetin elini oldukça güçlendirir nitelikte. Zaten son açıklamalar da bu yönde.

Ancak, beklentim bu yönde olmasına karşın, hala doğru politika tercihinin - özellikle büyümeye yönelik devam eden riskler karşısında - IMF ile kredi destekli sıkı bir anlaşma yapılması gerektiğini düşünüyorum. Son dönem maliye politikası gelişmeleri, artan politik riskler, reform programının canlandırılması yönünde devam eden endişeler ve Euro bölgesindeki sorunlar, zaten AB çapası olmayan Türkiye ekonomisini beklenmeyen dış şoklar karşısında zor durumda bırakabilir.

Yani, stand-by programının eksikliğinin kısa vadede yarattığı rahat görüntüye karşın, orta vadede olumsuz etkisinin özellikle küresel dalgalanmalar ve iç politik gerilimler sırasında daha belirgin olacağını düşünüyorum.