MURAT
ARIN

Küresel piyasalara geçen hafta yine olumsuz haberler ve satışlar hakimdi. İMKB ise dışarıda olan bitenden fazla etkilenmedi ve haftayı yine zirve seviyelerine yakın kapadı. Son iki haftaki yazımda önümüzdeki birkaç hafta boyunca piyasalarda satış dalgasının hakim olmasını beklediğimi yazmıştım. Bu beklentimde küresel piyasalar açısından haklı çıktım. ABD ve Avrupa borsalarında yüzde 5 civarında düşüşler yaşandı ama aynı dönemde İMKB düşmeyerek yanılttı.

İMKB, son bir yıldır performansıyla dünyanın en iyi borsalarından biri konumunda. Sürekli olarak en çok kazandıran ilk üç borsa arasında yer alıyor. Listenin ilk üç sırasında genelde Türkiye, Endonezya ve Kolombiya var. Bu performansı yakından takip eden ülkelerin başında ise Peru ve Şili geliyor.

Dinamik ve rekabetçi ekonomileriyle öne çıkan Asya kaplanları ise en çok yükselen borsalar listesinin daha alt sıralarında kendilerine yer bulabiliyor. Bunun nedeni, bu dönemde en çok talep gören ülkelerin aynı zamanda son dönemde toparlanarak yükselişe geçen ekonomiler olmaları. Asya kaplanları ise son 15-20 yılın gözdesi olarak artık daha az çekici hale geldiler. Sermaye yeni yatırım için ülkeler ararken yıllardır göz ardı ettiği ve son dönemde önemli bir atılım yapan Türkiye´yi de üst sıralara taşıyor.

ABD, Avrupa ve Japonya gibi gelişmiş piyasalarda, Çin, Brezilya ve Rusya gibi gelişen ülke borsalarında satışlar aylardır devam ederken İMKB zirvesinden sadece yüzde 2 uzakta. Bu ülkelerin borsalarında endeksler nisandaki zirvelerinden yüzde 10-20 arasında geriledi. İMKB hala nisan ayındaki zirve seviyesinde, üstelik temmuz sonunda yeni bir zirve daha gördü.

Küresel piyasalarda satışlar devam ederse İMKB bu ayrıcalıklı konumunu sürdürebilecek mi? Bu sorunun genel yanıtı, piyasalar arasında ayrışma olmadığı. Dünyanın en büyük ekonomisi açık ara ABD; ABD ekonomisinin durması Asya´dan Avrupa´ya bütün ekonomileri etkiliyor. Dünyanın ikinci ve üçüncü büyük ekonomileri olan Çin ve Japonya, ABD´ye ihracat azaldığı için duraklıyor, Avrupa ise ABD nezle olsa hemen hapşıracak konumda.

Türkiye ağırlıklı olarak Avrupa´ya ihracat yapan bir ülke olduğundan ekonomilerin yavaşlamasından kaçınılmaz olarak olumsuz etkileniyor. ABD ve Avrupa´da ekonomiler ikinci çeyrekten itibaren yavaşlama eğilimi gösterdi. Türkiye´de gelen son veriler de ekonominin mayıs-haziran aylarından itibaren hız kestiğini gösteriyor. Ekonomilere paralel olarak borsaların da bir ayrışma şansı yok. Birkaç aylık ayrışma olsa da borsaların daha uzun süreli hareketlerine bakıldığında paralel giden bir seyir görülüyor.

Yabancı yatırımcıların ağırlıklı olarak piyasanın yönünü belirledikleri İMKB´de, önemli bir para girişi olmamasına karşın ayrışma ve olumlu gidiş "şimdilik" sürüyor.

Dünyanın gündeminde ABD ekonomisindeki yavaşlama ve deflasyon kaygıları var. Arka arkaya kötü gelen ekonomik veriler ileriye dönük tahminlerin aşağı çekilmesine neden oluyor. Yılın ikinci yarısında ABD´de sıfıra yakın büyüme bekleniyor, bazı ekonomistler ekonominin küçüleceğini öngörüyor. Bu nedenle ABD ve diğer gelişmiş ülke borsalarında nisanda başlayan satışların yılın kalanında da devam etmesi bekleniyor.

Döviz girişleri nedeniyle TL´nin artık fazla değer kaybetmeyeceğini bir süredir yazıyorum. Merkez Bankası verilerine göre geçen hafta tahvil alımı için 2.2 milyar dolar sıcak para (yurtdışında yerleşik kişilerin yatırımları) geldi. Bu rakam İMKB için sadece 72 milyon dolar düzeyinde.

Hem bankaların borçlanmaları hem tahvil yatırımı için gelen para TL´nin ayrıştığını ve sağlam duracağını gösteriyor. Ancak İMKB´ye gelen para son dönemdeki yükselişi doğrular nitelikte değil. İMKB´deki ayrışmanın büyüyen bir balona dönüşme riskini akılda tutmakta yarar var.


Sabah gazetesinde İş´te İnsan ekinde Forbes Yatırım Raporu´nda yayınlanmıştır.