ULUNAY
TERZÄ°

Başlığa bakıp navlun piyasalarından medya sektörüne adım atmış olduğumuz zannedilmesin. Başlığın özü gördüklerimiz ve yaşadıklarımız arasındaki farkın gün be gün açılmasının kısa bir özeti gibi..Yazımıza kısa bir Osmanlı fıkrası ile başlayalım.

Vezirlerden biri 4.Murad’ın huzuruna çıkıp hazinenin tam takır olduğunu ve yeni vergiler konması gerektiğini söyler.Bunun üzerine 4.Murad vergilerin artırılmasına karar verir üzerinden birkaç gün geçtikten sonra Vezire

- Git bakalım, halkın arasında bir dolaş. Vergilere alışmışlar mı?
demiş. Vezirde, halkın arasında dolaştıktan sona padişaha durumu aktarırmış;
- Padişahım, halkın suratı asık, canı da sıkılmış durumda ama işlerine devam ediyorlar...
- Tamam, demek ki sorun yok. Alışırlar alışırlar...
Bir süre sonra vergiler yine artırılmış.Vezir şehri dolaşıp, padişaha izlenimlerini aktarmış;
- Padişahım, suratları çok asık. Merhaba desen, yüzüne dik dik bakıyorlar. Her an kavga edecek gibiler. Galiba bu kez vergileri çok artırdık.
- Yok yok. Merak etme sen. Alışırlar, alışırlar...
Bir gün, vergiler yine artırılmış. Vezir halkın arasında dolaşıp geldiğinde, şaşkın vaziyetteymiş.
- Padişahım hiç sormayın. Bu kez hiçbir şey anlamadım. Herkes çok neşeli, gülüyor hatta sokaklarda dans ediyorlar, oynuyorlar...
"Aman" demiÅŸ padiÅŸah.
- Eğer halk dansetmeye ve oynamaya başladıysa, durum çok kötü. Hiçbir şeyi umursamıyorlar demektir. Hemen vergileri kaldıralım. Yoksa perişan oluruz..."


Kıssadan hisse piyasalarda pembe günlerde yaşananlardan sonra dökme yük armatörlerine işlerin nasıl diye soranlara verdikleri cevabı aç çok tahmin edebiliyorsunuzdur.Cuma günü kapanışı 2008 krizinde ticaretin durduğu günlerde gördüğü seviyelerin altı olan 647 puandan kapattı.Haftalık yüzde 10 kayıpla birlikte 13.12.2011 tarihinde gördüğü 1930 puandan sonra 27 gün üst üste düşüş göstererek tarihi diplerinden birini gördük.Neden bu noktaya gelindi ve Baltık kuru yük endeksi nasıl oldu da dünya piyasalarından bu kadar ayrıştı? Ya da bu rakamlar bize gerçekten önümüzdeki dönemde yaşanabileceklerin bir habericisi olabilir mi?


Önceki yazılarımı okuyanlar Baltık endeksin ciddi bir öncü gösterge özelliğini kaybetmesinin ana nedeni olarak gemi arzında yaşanan artışın olduğunu hatırlayacaklardır.Bu durumun 2012 ve 2013 yılının ilk çeyreğinde de değişmeyeceğini söyleyebiliriz.Ancak yine de mevcut durumun gemi arzı ile anlatılmayacak detaylar içerdiğini de bilmemiz gerekiyor.Kişisel görüşüm yaşanan bu ciddi düşüşte evet gemi arzının etkisini yadsıyamayız ancak diğer önemli nedeninde dünya ticaretindeki daralma olduğunu düşünüyorum. O yüzden yazılarımda ısrarla temkini elden bırakmamak gerektiğini belirtiyorum.Bu görüşümde mevcut şartlarda değişiklik olmadığını söyleyebilirim.Piyasalar eni sonu ticaretteki bu daralmayı fiyatlandıracaktır.


Biraz da markette neler olup bittiğine bakalım.Dünya cevher devi Vale’nin Çin ve Kore’de kendi yükünü taşımak için yaptırdığı süper dökmeciler Çin Hükümeti’nden tahmin edildiği üzere vize alamadı.İroni olanı Çin bu gemileri inşa ederken dünyayı taşıyacağız diyordu ancak yaptığı gemileri limanlarına almayı kabul etmiyorlar.


Çin ve Vale arasındaki zorlu çekişmeyi bilmeyenler Çin Hükümetinin güvenlik tedbirlerine ne kadar önem verdiğini düşünebilir.Ancak kazın ayağı pek de öyle değil…Vale geçtiğimiz hafta 350,000 tonluk gemilerden 35 tane yapmayı planladığını ve şu ana kadar 6 tanesini teslim aldığını rapor etmişti ancak Çin devletinin yasağı nedeniyle bu gemileri Çin limanlarına sokamıyorlar. Piyasayı bilenler bunun Vale ile Çin arasındaki yeni cevher anlaşmasında fiyat için oynadıkları satranç oyununda bir hamle olduğunu düşünüyorlar.


Vale’nin bu açıklamasından sonra Çin’li bir yetkilinin Vale’nin cevher fiyatlarında indirime gitmesinin bu gemilerin Çin limanlarına girişi için ön koşul olabileceğini ve böylelikle Vale’nin taşıma maliyetlerindeki düşüşü cevher fiyatlarına yansıtması gerektiğini düşündüğünü söylemesi önümüzdeki dönemde bu gemilerin Çin limanlarına giriş çıkışlarının daha çok pazarlık konusu edileceğini bize düşündürüyor.



Dünyada üretici ülkelerden gelen veriler şimdilik olumlu havayı destekler nitelikte… Çin’de Ocak ayında satın alma endeksi bir önceki ay görülen 50.3 rakamının üzerine çıkarak 50.5’ e yükselmiştir.Hindistan’dan gelen rakamlar ise daha göz kamaştırıcı gözüküyor.Aralık ayını 54.2 den kapatan Hindistan’da Ocak ayında oluşan rakam 57.5 ile son sekiz aylık dönemde en büyük yükselişe imza atmış durumda..Haziran ayından bu yana en yüksek seviyesine çıkan ABD de bu olumlu havayı destekler durumda..


Avrupa’da durum halen daha istenen seviye de değil..Ocak ayı ile birlikte son altı aydır endeks 50 puanın altında ancak Ocak ayında 46.9 dan 48.8 e çıkması bardağın dolu olduğunu düşüneneleri destekliyor.Öte yandan Eurozone kurulduğu tarihten bu yana işsizlik rakamlarının zirvede olması herkesi düşündürüyor.Eurozone un aksine Almanya’da PMI ın 51 e çıkması ve işsizlik verilerin düşmesi olumlu karşılanmıştır.


Japon hükümetinin nükleer santraller için uyguladığı zorunlu güvenlik tedbirleri nedeniyle nükleer santrallerden 54 tanesinden 3 tanesi üretimine devam ediyor.Bu da şimdilik yüzde 6 lık bir kapasite ile çalışıldığını gösteriyor.Hükümet kaynaklarına göre hava şartlarıda gözönüne alındığında Nisan sonundan evvel tam kapasiteye çıkmanın mümkün olmadığı bilgisi alınmıştır.


Nükleer santrallerin kapalı olması nedeniyle termik santrallerde üretim yüzde 41.7 artarak 60.4 MWH yükselmiştir.Enerji Bakanlığı’ndan alınan son bilgide nükleer santrallerin kapalı kalması nedeniyle termal kömür arzında yüzde 8.3 lük bir artış beklenmektedir.Japonya için büyük ancak Armatörler için küçük bir adım olduğunu söylemeliyiz.


Baltık endeks tarihi diplerinde gezerken ben son kapanışla birlikte dibin görüldüğünü ve önümüzdeki hafta ile birlikte artık yukarı yönlü bir hareketin başlaması gerektiğini düşünüyorum.Bu yaşanan hareketin gücü önümüzdeki dönemde piyasa ile ilgili daha net yorumlar yapmamızı sağlayacaktır.


Avrupa’da üreten ülkeler her çıkan yeni pakette ödeyecekleri faturaları öğrendiklerinde padişah vergilerini ödeyen halk gibi kızgınlıkla etraflarına bakıp sağı solu suçluyorlardı.Şimdilerde yaşanan pembe günlerden ne anlamamız gerektiğini çözmek zor ancak etrafta eğlenen halkını gören Avrupalılar öteledikleri sorunları ile yüzleşmeye başlamaları için zamanın daraldığını görmeleri gerekiyor.