MURAT
ARIN

Küresel piyasalar Yunanistan tartışmaları çerçevesinde inişli çıkışlı bir hafta daha geçirdi. Bu iniş çıkıştan İMKB ve döviz kurları da birebir etkilendi.

Haftalardır olduğu gibi Yunanistan´ın bir kurtarılacağı, bir kurtarılamayacağı açıklandı. Bütün hafta boyunca gelen haberler piyasaları aşağı yukarı sürükledikten sonra hafta sonuna girerken, önceki haftalara göre değişen bir şey olmadı: Yunanistan´ın kurtarma kararı önümüzdeki haftaya kaldı.

Bu kez "yüzüldü, yüzüldü, kuyruğuna gelindi" demek isterdim ama Pazartesi Euro Bölgesi toplantısından çıkmasına kesin gözüyle bakılan kurtarma kararının bile çıkacağı kesin değil. Almanya´nın yeni talepler getirebileceği konuşuluyor. Yunanistan´ın 2020 yılında ulaşması gereken GSYİH´nın yüzde 120´si oranında borç stokuna, bütün yapmayı vaat ettiklerinden sonra bile ulaşımayacağı hesaplanıyor.
Aslına bakarsanız Yunanistan gibi bir ülkenin borç stoku GSYİH´nın yüzde 40-50´sini geçmemeli.

Maastrich kriterlerine göre sınır yüzde 60. Ama Yunanistan şu anda üzerinde anlaşılan program çerçevesinde hedeflere varırsa, ekonomisinin beklendiği gibi büyümesini sağlarsa borç stokunun GSYİH´ya oranı yüzde 129´a düşecek. Ortada kayıp bir vaka olduğu açık ama borsalara bakarsanız kimin umurunda. Nasıl olsa Avrupa Merkez Bankası, trilyonlarca euro basarak Avrupa bankalarının iflasını engellemeye hazır. Kazın ayağı öyle değil.

BEDAVA PARA, BEDAVA DEĞİL

ECB´nin ilk yaptığı 3 yıl vadeli finansmanda bankalar 489 milyar euro borçlanmıştı. 29 Şubat´ta ikincisi yapılacak ihale için tahminler trilyondan açılıyor, 2´ye, 3´e hatta 10 trilyon euroya kadar çıkabiliyor. Ancak bu beklentiler karşılığını bulacak mı? Çok net değil. Bankaların ECB´den yaptıkları kısa vadeli borçlanmalarını 3 yıla dönüştürmeleri bekleniyor. Bu nedenle gelecek talebin 300-350 milyar euro arasında olması hesaplanıyor.

Bankaların bu yıl yaklaşık 700 milyar euro tutarındaki borçlanmalarını çevirmeleri gerekiyor. Bu amaçla geçen ihalede kenara 170 milyar euro koydular. Normal koşullarda bu ihalede de benzer bir tutarı olası risklere karşı alıp kasalarına koyabilirler. Bu da talebi 500-600 milyar euro arasında bir yere getirecektir. Bunun üzerindeki rakam ise bankaların alıp piyasalara yönlendirecekleri para olarak ya da bir kaos senaryosuna karşı yaptıkları hazırlık olarak değerlendirilecek.

İş bu noktadan sonra karışıyor. Başta Deutsche Bank olmak üzere iyi durumda olan ya da olduklarını iddia eden bankalar ilk ihalede borçlanmadılar. İkincisinde de borçlanmayacaklarını açıkladılar. ECB Başkanı Mario Draghi ise "Erkeklik taslamayın. Merkez bankalarının her türlü imkanını kullanıyorsunuz" diyerek sert çıktı. Ancak artık bu, kuyruğu dik tutma çabasının ötesine geçen bir durum. Çünkü piyasada, ECB´den 3 yıl vadeli para alan ve almayan bankalar diye bir sınıflandırma oluştu ve para alanlar, daha güvenilmez olarak fiyatlanıyor.

Bu noktadan sonra iyi durumda olduklarını iddia eden bankaların, paranın cazibesine kapılıp erkekliği elden bırakmaları pek ihtimal dahilinde değil.

Bunun anlamı şu: ECB´nin üç yıllık ihalesine 600 milyar euronun üzerinde, hatta trilyon euronun üzerinde gelecek rakamlar çok olumsuz algılanacak. Bu parayı alan bankaların kendilerini kurtarmak için ne imkan varsa kullanmaya çalıştıkları, tüm ödemelerini sağlama almanın ötesinde, ucuz krediyle büyük riskler almaya hazır oldukları görüntüsü ortaya çıkacak. Ve bu Avrupa bankacılık sektörü için hiç iyi bir görüntü olmayacak.

YUNANÄ°STAN KAOSA SÃœRÃœKLEYEBÄ°LÄ°R

AB ve IMF, Yunanistan´a yardımı kabul etse bile bunun devreye girmesi için Yunanistan´ın bankalarla borç yapılandırması anlaşmasını tamamlaması gerekecek. Bunun için kalan süre iki hafta. Bu kadar kısa sürede tahvil sahibi olan bütün yatırımcıların (bankaların, fonların, hedge fonların, vb) tamamına yakınının bu anlaşmayı kabul etmeleri çok zayıf bir olasılık olarak duruyor. ECB´nin cuma akşamı elindeki Yunanistan tahvillerini zarar etmeden yeni tahvillerle değiştirdiğini duyurması, büyük bir kavganın ilk habercisi gibi. Yunanistan´ın 20 Mart´taki tahvil ödemesine kadar geçecek zaman çok şeye gebe, çok dikkatli olma zamanı.


Sabah gazetesinde İş´te İnsan ekinde Forbes Yatırım Raporu bölümünde yayınlanmıştır.