SÃœHA
YAYGIN

Gelişmekte olan ülkeler arasında en yüksek faiz halen Türkiye´de. 2 yıllık benchmark 21.30 % seviyesinde iken dünyadaki çalkantılara Türkiye´nin nasıl tepki vereceği üzerine kafa yorarsak çok olumlu bir manzara karşımıza çıkmıyor.

Geçen perşembe günü Avrupa Merkez Bankası Başkanı Trichet´nin euro referans faizini bir sonraki toplantıda artırabileceklerini söylemesi aslında cok büyük bir sürpriz değildi. Enflasyon sarmalından kurtulamayan Avrupa için ECB´nin görevi gereği yapabileceği pek de bir şey yoktu . Piyasa Aralık ayı için fiyatladığı artışı biraz daha (5 ay ) öne almış oldu. ECB´nin tek bir görevi var fiyat istikrarını sağlamak. Ama bu durum ABD Merkez Bankası için geçerli değil, Fed iki görevi (dual mandate) yerine getirmek için görev yapıyor. Fiyat istikrarını korumak ve büyümeyi sağlamak. Büyümeyi sağlamak daha önemli diye bir tartışma bile var.

Enflasyon sarmalı Avrupa´yı ve dünyayı hızla sararken Fed dışındaki merkez bankaları var güçleriyle enflasyonla mücadele içindeler. Yükselen faizler doları zayıflatıyor ve zayıflayan doların korkusu petrolü ve emtia fiyatlarını yukarı itiyor. Fiyat artışları piyasadaki faiz paniğini ise büyütüyor. İngiltere´deki durum bunun en büyük örneği. 1 ay kadar önce 50 baz puan faiz indirimi fiyatlayan piyasa kontrolden çıkan enflasyon sonucunda bugün 45 baz puan faiz artışı fiyatlıyor. Volatilite çok büyük.

Fed Başkanı Bernanke´nin büyük ihtimalle İspanya´da Trichet ile görüştükten sonra çıkıp güçlü dolar istiyoruz demesi ve doların iki günlüğüne Euro´ya karşı 2 figür deger kazanması çok kısa sürdü. Çünkü sözlü müdahaleler Fed Başkanı´ndan bile gelse başarısız oluyor. Tek ve en önemli gerçek her zaman için faiz farkları oluyor. Avrupa´nın beklenenden önce faiz artırma sürecine girmesi aslında dünyada yeni bir dönemin işareti.

Türkiye gelişmekte olan ülkeler içinde en yüksek faizi ödeyen ülke. Faizin % 21.30 düzeyinde olduğu bir ülkede Türk Lirası neden değerleniyor? Türkiye´nin yabancı yatırımcı açısından değerliliğini anlamak için en önemli gösterge döviz kuru değil. Çünkü döviz kuru çok hızlı aşağıya yukarıya hareket edebilir. Bakmamız gereken Türkiye´de faiz eğrisinin ve Türk hisse senetlerinin gidişatı.

Önümüzdeki 6 ay Türkiye´nin dünyadaki yükselen faizlerden ve enflasyondan zarar göreceğini söylemek lazım. Siyasal belirsizliğin gölgesinde bir Türkiye´nin önümüzdeki 2 ay yapacağı Hazine itfalarına yabancı ilgisi olması çok kolay değil. Faizlerin yükselmesi kaçınılmaz gibi.

2006´dan beri büyüme rakamları sürekli azalan enflasyonu ise sürekli artan bir Türkiye için mali disiplini tutturmak kolay olamayacak. Hükümetin faiz dışı fazlayı yerel seçimleri de göz önüne alarak azaltmak istemesi dogal karşılanabilir. Ama yatırımcılar bu durumu ihaleler sırasında göz önünde tutacaklardır. Hisse senetleri için de parlak bir manzara yok. Türk Lirası varlıklar için bu havada alıcı bulmak kolay değil.

Döviz kuru için Merkez Bankası´nın lirayı değerli tutma isteği devam ediyor. Kırılganlığın ciddi şekilde arttığı ve Avrupa önderliğinde dünyada yeni bir döneme girildiği bu dönemde kurun gereksiz değerli kaldığını söylemek lazım. Hatta Merkez Bankası´nın döviz alması gerektiğini de. Çünkü ciddi bir iç veya dış şok karşısında dövizin vereceği tepki çok daha büyük olacaktır.